Asbest verwijderen in Sint-Oedenrode

Veel erven, veel daken

In de woonplaats liggen ruim 1.350 daken waarop asbest kan zitten. Bij ruim 8.000 woningen komt dat neer op ruim 170 per duizend woningen, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt Sint-Oedenrode in de klasse veel. Zo'n 1.020 daken liggen op een schuur of garage bij een woning, drie van elke vier.

Meer dan zeven op de tien woningen dateert van voor het verbod. Daarnaast zijn er bijna 4.900 bijgebouwen zonder eigen adres van voor het verbod en 260 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Alleen al de bijgebouwen zonder adres zijn ongeveer zes op elke tien woningen. Landbouwgrond beslaat meer dan driekwart van het gebied. Een erf met een woonhuis, een schuur en een stal is een andere opgave dan een garage in een rij.

Het dorp was al lang geen zuiver boerendorp meer. Al ruim voor het midden van de vorige eeuw werkte meer dan de helft van de bevolking niet meer in de landbouw, maar rond dat midden had de landbouw nog ongeveer drie op de tien inwoners. Een staalwerkplaats die later meubels ging maken zorgde in de twintigste eeuw voor werk. Het gevolg is een woonplaats waar nieuwe wijken, oude erven en bedrijfsgebouwen naast elkaar liggen, en waar een asbestdak op heel verschillende soorten panden kan zitten.

Eerschot en Nijnsel

Eerschot is de buurt met de meeste verdachte daken: 184 bij ruim duizend woningen. Ruim de helft van de woningen komt uit de jaren zestig en zeventig, en twee derde is van voor het verbod. De oorsprong van het huidige dorp ligt vermoedelijk in Eerschot, en de uitbreidingen na de oorlog kwamen vooral ten noorden daarvan.

Nijnsel is een nederzetting uit het begin van de vorige eeuw die na de oorlog sterk is gegroeid. Er liggen 119 verdachte daken bij bijna zeshonderd woningen, en ruim de helft van die woningen komt uit de jaren zestig en zeventig. In het buitengebied Nijnsel zijn het er nog eens 62 bij 119 woningen.

Kienehoef, Armenhoef en Cathalijne

In Kienehoef-Zuid komt de grootste groep panden uit de jaren zeventig. Tussenwoningen komen er het vaakst voor, bijna zeshonderd, en ongeveer acht op de tien woningen is koop. Kienehoef-Noord en Cathalijne en Kinderbos zijn uit de jaren tachtig. In Cathalijne en Kinderbos liggen 124 verdachte daken bij 535 woningen, bijna alle woningen daar zijn van voor het verbod, maar nauwelijks een woning komt uit de jaren zestig of zeventig.

Armenhoef is de buurt met het hoogste aandeel woningen van voor het verbod, vrijwel alle. De grootste groep panden komt er uit de jaren vijftig en zestig, met tussenwoningen als meest voorkomende type. Ruim vier op de vijf woningen is koop.

Ongeveer twee op de tien woningen in de plaats is van een woningcorporatie en bijna een op de tien is particuliere huur. Huurders geven door wat ze zien aan de verhuurder. Heikant en Sluitappel is juist de nieuwste buurt, met ruim vier op de tien woningen uit de laatste tien jaar. Daar hoef je minder asbest te verwachten dan in de wijken uit de jaren zestig en zeventig.

De Oude Vrijheid en de rijtjes uit de jaren twintig

Rond Markt, Heuvel en Borchmolendijk staan huizen met een kern uit de zeventiende of achttiende eeuw achter latere gevels, vaak met negentiende-eeuwse versiering in pleister en stuc. Daaronder zijn dorpshuizen van de gegoede burgerij, kubusvormige herenhuizen en eenvoudige arbeiderswoningen. De plaats telt negenendertig rijksmonumenten en vijftien gemeentelijke monumenten.

De enige planmatige uitbreiding van voor de oorlog ligt ten noordwesten van de Markt: middenstandswoningen langs de Hoefstraat, de Christinaweg en de Hoge Vonderstraat. Daarnaast staan er grotere complexen rijtjeswoningen van woningverenigingen uit de jaren twintig, aan de Eerschotsestraat en Kofferen. Bij zulke huizen zegt het bouwjaar weinig: een schuur, een aanbouw of een gemoderniseerde keuken kan veel later zijn neergezet. Tot de rijksmonumenten horen het hoogkoor van de Sint-Martinuskerk, de Knoptoren, Kasteel Henkenshage en het kasteel-raadhuis Dommelrode. Bij een monument vraag je bij de gemeente na of een melding of vergunning nodig is als dakbedekking of gevel verandert.

Boskant, Olland en het buitengebied

In het buitengebied staan veel daken per woning. Vressel en Zwijnsbergen telt er 159 bij 290 woningen, het gebied rond Boskant 146 bij 280, de Jekschotse Heide met Everse 144 bij 207 en Veerse Heide en Koevering 75 bij 109. In veel hoeken is dat ruim een verdacht dak op elke twee woningen. Op een erf staan vaak meerdere gebouwen en elk dak telt mee. Het kerkdorp Boskant zelf is na de oorlog planmatig aangelegd en heeft 39 verdachte daken bij 419 woningen. Bijna de helft van die woningen komt uit de jaren zestig en zeventig. Rondom het dorp liggen verspreid boerderijen, en daar gelden de regels voor agrarische gebouwen.

Olland, een van de kernen, heeft vooral woningen uit de jaren vijftig en zestig, met vrijstaande huizen als meest voorkomende type, en ruim acht op de tien woningen is koop. Het buitengebied rond Olland telt 63 verdachte daken bij 167 woningen. De kerk van Olland werd in de oorlog verwoest.

De meeste boerderijen zijn van het langgeveltype en in de negentiende eeuw gebouwd of vernieuwd. Enkele hoeven, zoals de Grote Laar aan de Nijnselseweg, zijn zeker nog zeventiende-eeuws. Een boerderijschuur of stal is een agrarisch bedrijfsgebouw, en dan helpt de particulierenregeling niet. Ook een klein dak laat je saneren door een gecertificeerd bedrijf, na een asbestinventarisatie.

Hallen, werkplaatsen en scholen

Naast de woningen staan er bijna driehonderd utiliteitspanden van voor het verbod. Daaronder zijn 115 bedrijfshallen en werkplaatsen, 27 kantoren, zeven scholen, zes zorggebouwen en vijf sportgebouwen. Voor deze panden is een inventarisatie bij sloop of verbouwing in de regel verplicht. Zo'n rapport staat in het landelijk register, en eigenaren en huurders kunnen het opvragen.

Storm, zonnepanelen en isoleren

In Noord-Brabant gold de afgelopen vijf jaar tweeëntwintig keer code oranje of rood. Op bijna twintig kilometer van het dorp meet het station Volkel; daar is een windstoot van ruim 124 kilometer per uur genoteerd. Ligt er na een storm gebroken plaatmateriaal in de tuin, raak het dan niet aan en laat het liggen. Houd kinderen en dieren weg, bevochtig het materiaal en geef de schade door aan je verzekeraar.

Bijna elke tweede woning heeft panelen op het dak. Zet ze niet op platen met asbest, maar saneer eerst. Bij bijna vier op de tien woningen is de spouwmuur bij de bouw niet geïsoleerd, en voor duurzame maatregelen kent de gemeente een stimuleringslening. Het geld is bedoeld voor energiebesparing, niet voor een asbestsanering.

Toezicht, milieustraat en container

In het dorp kijkt de Omgevingsdienst Brabant Noord mee bij asbestwerk. De afvoer van de platen is onderdeel van de offerte van het saneringsbedrijf, dat het materiaal naar een erkende verwerker brengt. Wie zelf een paar platen heeft weggehaald, levert die tegen het tarief voor vuil puin in bij de milieustraat. Voor een container of steiger op de openbare weg vraag je bij de gemeente na wat nodig is. Zie ook asbest afvoeren.

Wie een bedrijf inschakelt, krijgt eerst een inventarisatie en daarna een sloopmelding door de saneerder. Daarna wacht je in de regel vier weken voordat het werk mag beginnen. Een particulier die zelf werkt, mag hooguit 35 m² heel, geschroefd materiaal verwijderen uit de eigen woning of een bijgebouw op eigen erf, met een sloopmelding uiterlijk een week vooraf en een startmelding twee dagen voor de start. Betaalde hulp is dan niet toegestaan.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vijf bij negen meter

Een schuur van vijf bij negen meter beslaat 45 m² dak. Onderzoek en verwijdering samen kosten zonder rapport volgens de richtprijzen € 2.500 tot € 3.300. Op 45 m² zit je boven de grens van 35 m² voor zelf doen door een particulier. Reken met de rekentool door met de maten van jouw schuur.