Asbest verwijderen in Roermond

Een stad die zwaar is verwoest en weer is opgebouwd

Roermond ontstond in de middeleeuwen bij de samenvloeiing van Roer en Maas en werd later bisschopsstad. De oorlog heeft de stad zwaar getroffen, en daarna is het centrum hersteld. Halverwege de negentiende eeuw was er nauwelijks bebouwing buiten de omwalling. Na de afbraak van de vestingwerken kwamen er singels met herenhuizen, en later wijken in alle richtingen.

Zo'n opbouw laat panden uit verschillende tijden naast elkaar staan. Wie asbest wil laten onderzoeken, kijkt dus niet alleen naar het bouwjaar van de wijk, maar ook naar wat er sindsdien aan is veranderd.

Wat de bouwperiode zegt

Ongeveer driekwart van de woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, in aantallen ruim zestienduizend. Ongeveer drie op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbestcement het vaakst werd gebruikt voor golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. Bijna een vijfde is nog van voor de oorlog.

In de wijken Zuid, Maasniel en Asenray komt de grootste groep panden uit de jaren vijftig en zestig, in Donderberg uit de jaren zeventig en in Hoogvonderen uit de jaren tachtig. Huizen uit de jaren tachtig zijn niet asbestvrij: asbestcement bleef in de handel tot het verbod en harde vinyltegels met asbest kwamen tot ongeveer het midden van de jaren tachtig voor. Aan het materiaal zie je het verschil niet.

Waar de meeste verdachte daken liggen

In de woonplaats liggen ruim zeshonderd daken met platen die asbest kunnen bevatten, bij bijna tweeëntwintigduizend woningen. Samen beslaan ze ruim honderdduizend vierkante meter. Per duizend woningen valt de stad onder het gemiddelde van de driehonderddrieëndertig grootste plaatsen.

Het Roermondse Veld staat bovenaan met vijfentachtig daken. Daar komt de grootste groep panden uit de jaren dertig en veertig, komen appartementen het meest voor en is ongeveer zeven op de tien woningen huur. Kern Maasniel volgt met zevenenzeventig verdachte daken. Maasniel was een eigen dorp en groeide tussen het midden van de negentiende eeuw en kort voor de oorlog aanzienlijk, met nieuwbouw rond een steenfabriek in het zuidwesten. Daarna komen Asenray met zevenenvijftig, Vrijveld met drieënvijftig, De Kemp met vijftig en de wijk Roer-Zuid met achtenveertig.

Opvallend is Asenray: de buurt telt zevenenvijftig verdachte daken bij ruim vierhonderd woningen, en het buitengebied nog eens dertig bij achtenzeventig woningen. Er staan vooral vrijstaande woningen en ongeveer vier op de vijf is koop. Een vrijstaand huis heeft vaak een eigen schuur, garage of bijgebouw, en dus een eigen dak om naar te kijken.

Schuren, bergingen en garageboxen

Op een schuur of garage bij een woning liggen ruim driehonderdzeventig van de verdachte daken. Verder zijn er ruim vijfduizend bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres en ruim achthonderd garageboxen en bergingen met een eigen adres. In de wijken met tussenwoningen, zoals Zuid, Maasniel, Donderberg en Hoogvonderen, hebben buren vaak dezelfde berging. Een gezamenlijke aanvraag voor een rij bergingen scheelt in de vaste kosten voor melding, opbouw en afvoer.

Als eigenaar mag je zelf aan de slag bij hooguit 35 m² heel gebleven geschroefde platen, nadat je het vooraf hebt gemeld. Het gaat om het totaal. Bij een gezamenlijk dak over meerdere boxen is overleg met de andere eigenaren nodig, want de platen overlappen en die van de buren kunnen breken bij het losschroeven. Bij verweerde of gebroken platen schakel je een gecertificeerd saneerder in.

De binnenstad en het beschermde stadsgezicht

Het stadscentrum is beschermd stadsgezicht, met ruim zeventig hectare. Er staan ruim tweehonderd rijksmonumenten en bijna tweehonderd gemeentelijke monumenten, onder meer de Sint-Christoffelkathedraal en de Munsterkerk. Langs de singels staan aaneengesloten herenhuizen met T-vensters en hardstenen plinten. In de binnenstad liggen vijfendertig verdachte daken bij ruim vierduizend vierhonderd woningen.

Het verwijderen van asbest uit zo'n pand is gewoon toegestaan. Maar wat er daarna op het dak of aan de gevel terugkomt kan vergunning vragen, en dat geldt in het beschermde gebied vaker dan elders. Stem het vooraf af met de gemeente, zodat het werk niet halverwege blijft liggen op een vergunning die nog moet komen. Bij oude panden kijk je naar wat later is toegevoegd of vervangen, zoals een kachelpijp, een vloer of een aanbouw.

Ook buiten het centrum staan bijzondere panden. In het zuidwesten van Roerzicht staan grote, soms dubbele villa's uit de jaren dertig, voor een flink deel ontworpen door de architecten Pierre en Jos Cuypers. Aan zo'n villa kan sindsdien van alles zijn aangepast, zoals een garage, een serre of een nieuwe stookplaats. Een inventarisatie vooraf laat zien wat daarbij is gebruikt en wat er mag blijven zitten.

Huur, corporatie en appartementen

Iets meer dan de helft van de woningen is huur en een derde is van een woningcorporatie. In de binnenstad is bijna driekwart huur. Voor huurders geldt dat onderzoek en verwijdering een zaak van de verhuurder zijn. Meld wat je ziet, bijvoorbeeld een gebroken plaat op de berging, en werk er niet zelf aan. Plan je als huurder een aanpassing, zoals een nieuwe keuken, dan moet de verhuurder eerst weten of er asbest zit.

Er staan bijna tienduizend adressen met het woningtype appartement, waarvan bijna vierduizend in de binnenstad. In gebouwen uit de jaren vijftig tot en met tachtig, bijna drieduizend woningen, zit asbest soms in gemeenschappelijke delen zoals leidingschachten, bergingen of plaatwerk bij balkons. Daar gaat de VvE of de eigenaar over. Check dus of er al een inventarisatie van het gebouw bestaat voordat je zelf een bureau inhuurt.

Scholen, kantoren en bedrijfspanden

Er staan bijna duizend utiliteitspanden van voor het verbod: bijna tweehonderd bedrijfshallen en werkplaatsen, ongeveer honderdzeventig kantoren, negenentwintig scholen, vierentwintig zorggebouwen en veertien sportgebouwen. Hier gelden andere regels dan voor een particulier met een schuurdak. Wie wil slopen of verbouwen, laat in de regel eerst inventariseren; daarna volgt een gecertificeerde saneerder, zelfs voor een paar platen. Boren of zagen in materiaal met mogelijk asbest is voor monteurs en onderhoudsmensen niet zomaar toegestaan.

Storm, zonnepanelen en isolatie

In vijf jaar tijd kwam Limburg vierentwintig keer in code oranje of rood. Bij het meetstation Ell, ruim zeventien kilometer van de stad, is ooit een windstoot van bijna 120 kilometer per uur gemeten. Is er een plaat van een schuur gewaaid of gebroken, veeg of stofzuig hem dan niet op. Houd kinderen en dieren op afstand, spuit het materiaal nat en geef de schade door aan je verzekeraar. Wie het gebroken materiaal wil laten verwijderen, belt een gecertificeerd bedrijf.

Bijna een derde van de woningen heeft zonnepanelen. Op asbestplaten zijn panelen geen optie, omdat de bevestiging gaten in het materiaal vraagt. Voor panelen op een schuur of garage ga je dus eerst over tot vervanging van het dak. Eigenaar-bewoners van een slecht geïsoleerde grondgebonden woning kunnen bij de gemeente een isolatiesubsidie aanvragen. Voor het weghalen van asbest is dat geld niet bedoeld. Bij bijna vier op de tien woningen is de spouwmuur van oorsprong niet geïsoleerd. Laat bij het isoleren van een zolder eerst het dakbeschot controleren, zodat de sanering niet na de isolatie hoeft.

Milieupark, container en toezicht

Asbest lever je gratis in bij het milieupark, dubbel verpakt in stevig plastic folie en luchtdicht afgeplakt. Voor een container, steiger of hoogwerker op de weg of de stoep is een vergunning nodig, met kosten die afhangen van de ruimte en de duur. Het toezicht op asbestwerk is in handen van de RUD Limburg Noord. Gebroken platen of asbest op de verkeerde plek meld je bij de gemeente of de omgevingsdienst.

Rekenvoorbeeld: een berging van vijf bij zeven meter

Een berging van vijf bij zeven meter heeft een dak van 35 m². Dat is precies de grens waaronder een particulier het zelf mag doen, mits de platen geschroefd zijn en heel blijven. Laat je het door een bedrijf doen en is er nog geen rapport, dan kosten onderzoek en verwijdering volgens de richtprijzen samen vanaf € 2.500, en het kan oplopen tot € 3.300. Een eigen berekening maak je met de rekentool.