Asbest verwijderen in Oss

Driekwart van de woningen is van voor het verbod

In de woonplaats liggen bijna vierduizend daken met platen die asbest kunnen bevatten, samen zo'n 148.000 m². Het gaat vooral om bijgebouwen: bijna 3.600 daken liggen op een schuur of garage bij een woning. Per duizend woningen is dat bijna honderdveertig, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt Oss in de categorie veel. In de hele gemeente gaat het om ruim 6.500 daken, omdat de dorpen eromheen erbij horen.

Ongeveer drie kwart van de woningen is gebouwd voordat asbest verboden werd en bijna vier op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig. Dat is het tijdvak waarin asbest het vaakst werd verwerkt. Daarnaast staan er ruim elfduizend bijgebouwen zonder eigen adres uit de periode voor het verbod, ruim vier op de tien woningen, en ruim duizend garageboxen of bergingen met eigen adres. Wie een schuur koopt, een tuinhuis vervangt of een berging wil verbouwen, heeft dus een grote kans een dak met oud plaatmateriaal te treffen.

Het centrum, de fabrieken en de arbeiderswoningen

De oorspronkelijke nederzetting ontstond op een verhoging, de Heuvel. Het middeleeuwse stratenpatroon rond het Heuvelplein is bewaard gebleven. Na verwoestende branden, de laatste in de achttiende eeuw, waarbij de kerk en 98 huizen verloren gingen, is veel herbouwd. Er staan nog winkel-woonhuizen, eclectische voorgevels en panden met mansardekap. Langs de Molenstraat verrees in de negentiende eeuw een reeks fabrikantenvilla's.

De stad heeft 17 rijksmonumenten en 194 gemeentelijke monumenten, waaronder kerken en molens. Voor de gemeentelijke monumenten bestaat een subsidieverordening. In zulke panden spreek je een sanering vooraf af met de gemeente, zeker als het dak of de gevel er daarna anders uit moet zien. Het centrum telt ruim 3.500 woningen, waarvan twee derde in een meergezinsgebouw, en ruim zes op de tien is huur. Bij een asbestvondst in zo'n gebouw beslist de verhuurder of de vereniging van eigenaren mee, en gaat het meestal om meer woningen tegelijk.

Oss groeide door de industrie. Er kwamen margarinefabrieken, vleesverwerkers en andere bedrijven, en de arbeiders woonden dicht bij het werk. Kleine arbeiderswoningen staan aan onder meer de Nieuwe Brouwersstraat, Linkensweg, het Heschepad en de Boterstraat. Aan de Boterstraat staan vooroorlogse rijtjeswoningen, en aan de Molenweg staan woningen die een fabriek liet bouwen voor het eigen personeel. Aan de Floraliastraat en een deel van de Molenstraat staan betonnen woningen.

Bij zulke woningen zegt het bouwjaar van de straat weinig over wat er later is toegevoegd, zoals een aanbouw, een schuurtje of een andere vloer. Wil je slopen of verbouwen, vraag dan eerst een inventarisatie.

Naoorlogse wijken: van Schadewijk tot Krinkelhoek

Tussen vlak voor de oorlog en het eind van de jaren tachtig groeide de stad van ruim 17.000 naar ruim 50.000 inwoners. Dat zie je terug in de wijken. Schadewijk is vooral gebouwd in de jaren vijftig en zestig, met appartementen als meest voorkomend type. Vlashoek is uit dezelfde tijd, met tussenwoningen en bijna drie kwart koop. De Ruwaard, ten westen van de stad, komt uit de jaren zeventig: ruim zesduizend woningen, bijna de helft huur. Ussen en Kortfoort komen uit de jaren tachtig, Krinkelhoek uit de jaren negentig.

Voor asbest geldt een duidelijke volgorde. De jaren zestig en zeventig zijn de piek: asbestcement zit dan in vensterbanken, gevelbeplating, dakbeschot, rookkanalen en golfplaten op bergingen. In wijken uit de jaren tachtig is de kans kleiner, want na het begin van die jaren werd er minder asbest toegepast, maar helemaal weg was het pas bij het verbod.

Buurten met de meeste verdachte daken

Het Centrum-West staat bovenaan met 358 verdachte daken, gevolgd door de Dichtersbuurt met 327 en de Hertogenbuurt met 314. Daarna komen Loovelt met 245, Lockaert met 227, Schadewijk Noord-Oost met 220 en Het Woud met 203. In de Hertogenbuurt en bij Het Woud komt het merendeel van de woningen uit de jaren zestig en zeventig. In Schadewijk Noord-Oost is dat bijna alles.

Er zijn ook buurten waar veel verdachte daken liggen terwijl de woningen niet uit die jaren zijn. Lockaert heeft 227 daken en geen enkele woning uit de jaren zestig en zeventig. In Loovelt, met 245 daken, is elke woning van vóór het verbod, maar slechts een klein deel komt uit die jaren. Daar kijk je beter naar de schuren en bergingen zelf dan naar het bouwjaar van het huis. Kleine buurten met veel daken zijn kansrijk voor een gezamenlijke aanpak. Hoefeind telt 132 verdachte daken bij ruim driehonderd woningen, en Schadewijk Noord-Oost 220 bij minder dan vierhonderd.

Een garagebox met golfplaten hoort vaak bij een rij met één doorlopend dak. Wie één box laat saneren, raakt ook de platen boven de buurboxen. Zoek eerst uit wie eigenaar van het dak is: de bewoners, een belegger of een corporatie. Eén aanvraag voor de hele rij is eenvoudiger dan losse klussen, en de kosten van opbouw, afvoer en melding delen mee.

Huur, corporatie en VvE

Ruim vier op de tien woningen is huur en ongeveer drie op de tien is van een woningcorporatie. Bij een huurwoning ligt de zorg voor onderzoek en verwijdering bij de verhuurder. Zie je een gebroken vensterbank of een kapotte plaat in de berging, meld dat dan en blijf er zelf vanaf. Wil je als huurder een keuken of badkamer op eigen kosten vervangen, laat de verhuurder dan eerst weten wat je van plan bent. Die kan zeggen of er al een rapport is.

Ongeveer drie op de tien woningen zit in een meergezinsgebouw, en er zijn ruim negenduizend adressen met het woningtype appartement. Bij een appartement horen leidingschachten, bergingen en plaatwerk vaak bij het gemeenschappelijke deel, en dan beslist de vereniging van eigenaren of de verhuurder mee. Vraag de beheerder naar een bestaande inventarisatie van het gebouw voordat je zelf een bureau inschakelt.

Het buitengebied rond de stad

Landbouwgrond beslaat een derde van de woonplaats. In Ussen is de agrarische lintbebouwing op terpen deels gespaard gebleven, met onder meer de Amsteleindstraat en de Ussenstraat. Op een erf staan vaak meerdere gebouwen, zoals stallen, loodsen en een kapschuur. Voor agrarische bedrijfsgebouwen is zelf verwijderen als particulier niet toegestaan. Zelfs een klein dak is dan werk voor een gecertificeerd bedrijf. Laat bij een erf alle gebouwen in één keer bekijken, dan hoeft de saneerder maar één keer op te bouwen.

Hallen, kantoren en scholen

Naast woningen staan er ruim achthonderd utiliteitspanden uit de periode voor het verbod. Dat zijn ruim driehonderd bedrijfshallen en werkplaatsen, bijna 150 kantoren, ruim dertig scholen, bijna veertig zorggebouwen en zesentwintig sportgebouwen. Voor al die panden geldt dat asbest alleen mag worden verwijderd door een gecertificeerd bedrijf, na een inventarisatie. Een overzicht van wat waar zit is ook nuttig bij onderhoud: een monteur die in een plaat boort, kan vezels vrijmaken. Lees meer bij asbestinventarisatie.

Storm, zonnepanelen en isoleren

De afgelopen vijf jaar werd er in de provincie tweeëntwintig keer code oranje of rood afgekondigd. Bij meetstation Volkel, op ruim zeventien kilometer, is ooit een windstoot van bijna 140 kilometer per uur gemeten. Bij zo'n storm kunnen golfplaten van een schuur loskomen of in stukken vallen. Laat gebroken stukken liggen, houd kinderen en huisdieren op afstand en bel je verzekeraar.

Op ongeveer vier van elke tien woningen liggen zonnepanelen. Op een dak met asbestplaten gaat dat niet, want voor de bevestiging zijn gaten nodig. Laat het dak eerst vervangen. Meer daarover staat bij asbest eraf, zonnepanelen erop. Ook bij het isoleren van een zolder loont het om eerst het dakbeschot te laten controleren.

Container en toezicht

Bij vragen of klachten over asbestwerk is de Omgevingsdienst Brabant Noord het loket voor toezicht. Zie je dat platen worden gebroken of asbest in de gewone afvalbak belandt, dan kun je dat melden bij de gemeente of de omgevingsdienst. Bij een grotere sanering staat vaak een afgesloten container of big bag bij de woning. Voor een container of steiger op de openbare weg is een melding nodig, twee weken vooraf, zonder kosten.

Rekenvoorbeeld: een rij garageboxen van acht bij vijf meter

Een rij boxen van acht bij vijf meter heeft een dak van 40 m². Dat is meer dan de 35 m² die je als particulier zelf mag verwijderen, dus een gecertificeerd bedrijf is verplicht. Zonder rapport kosten onderzoek en verwijdering volgens de richtprijzen samen vanaf € 2.500 en lopen ze op tot € 3.300. Bij een gezamenlijke opdracht van meerdere eigenaren valt de prijs per box vaak lager uit. Met je eigen maten rekent de rekentool het bedrag voor jouw situatie uit.