Asbest verwijderen in Hoofddorp

Een jonge stad in de polder

Hoofddorp ligt in de Haarlemmermeerpolder, die in de negentiende eeuw is drooggelegd. Het dorp ontstond kort daarna als geplande kern rond de kruising van de Hoofdweg en de Kruisweg. Aan de vooravond van de oorlog woonden er ongeveer drieduizend mensen. Pas na de jaren zeventig groeide de plaats sterk, en dat zie je terug in de woningvoorraad: slechts ongeveer twee op de honderd woningen is van voor de jaren zestig, en ruim een derde is gebouwd in de eerste jaren van deze eeuw of later.

Voor asbest maakt dat een groot verschil met oude steden. Hier staan weinig vooroorlogse huizen met allerlei latere aanpassingen. De meeste woningen komen uit de jaren zeventig en tachtig, en ruim de helft van het totaal is gebouwd voordat asbest werd verboden, ruim 18.000 woningen. In de woonplaats liggen 368 daken met platen die asbest kunnen bevatten, samen ruim 46.000 m². In de hele gemeente zijn het er 1.831. Per duizend woningen valt Hoofddorp daarmee in de categorie weinig, vergeleken met 333 andere plaatsen.

Wat er in woningen uit de jaren zeventig en tachtig zit

De meest voorkomende bouwperiode van voor het verbod loopt van het midden van de jaren zeventig tot het verbod. Asbest werd in die tijd nog gebruikt, maar na het begin van de jaren tachtig minder dan daarvoor. Asbestcement is het materiaal waar je dan aan moet denken, in de vorm van golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. Harde vinyltegels kwamen tot ongeveer halverwege de jaren tachtig voor. Losgebonden brandwerend board is vanaf de eerste helft van de jaren tachtig vrijwel niet meer gebruikt.

Een rijtjeshuis uit de late jaren tachtig is daarom niet vanzelf asbestvrij, en een woning uit het begin van de jaren zeventig zit dichter bij de piek. Van buiten is het onderscheid niet te zien. Asbestcement lijkt sterk op vezelcement dat later is gemaakt, en alleen een monster uit het laboratorium geeft zekerheid. Wie in zo'n huis de badkamer, de meterkast of een aanbouw wil slopen, krijgt in de regel te maken met een inventarisatie.

Centrum Oost en Centrum Noord

De meeste asbestverdachte daken liggen in Centrum Oost: 80 bij ruim 2.400 woningen, waarvan ruim de helft voor het verbod is gebouwd. In Centrum Noord zijn het er 31 bij ruim 1.500 woningen, en daar komt de grootste groep panden uit de jaren vijftig en zestig. Appartementen komen er het meest voor, ruim elfhonderd adressen, en er is iets meer koop dan huur.

Het centrum heeft monumentale bestuursgebouwen: het voormalige raadhuis, het kantongerecht en het polderhuis. Er staan negen rijksmonumenten in de plaats. Heb je een pand met een beschermde status, bijvoorbeeld in de kern rond de oude kruising, stem dan een nieuw dak of andere gevelafwerking na de sanering vooraf af met de gemeente. De gemeente heeft ook een subsidieverordening voor gemeentelijk erfgoed.

Pax, Bornholm, Overbos en Toolenburg

De wijken Graan voor Visch, Pax en Bornholm Oost zijn vooral in de jaren zeventig gebouwd, met tussenwoningen als meest voorkomend type. Bornholm West, Overbos en Toolenburg West komen vooral uit de jaren tachtig. In Bornholm Oost liggen 28 verdachte daken bij ruim vijftienhonderd woningen, en bijna alle woningen zijn van voor het verbod. In Overbos Noord zijn het er 22 en in Overbos Zuid 20, in Toolenburg Oost 40 en in Toolenburg West 19.

In Pax Oost en Pax West komt bijna alles uit de jaren zestig en zeventig, maar er liggen maar 10 en 11 verdachte daken. In Bornholm Oost komt ongeveer zeven op de tien woningen uit die jaren, en liggen er 28. Het aantal verschilt dus sterk per wijk, ook bij vergelijkbare bouwjaren. Vraag daarom niet alleen naar het bouwjaar, maar laat het dak zelf beoordelen.

In Overbos Noord is ruim de helft van de woningen huur, in Pax Oost ongeveer drie kwart koop en in Bornholm Oost ongeveer acht op de tien. Wie koopt, beslist zelf. Wie huurt, meldt een verdacht dak bij de verhuurder.

Schuren, bergingen en garageboxen

Achter de woningen van voor het verbod staan ruim negenduizend bijgebouwen die geen eigen adres hebben. Daarnaast zijn er ruim elfhonderd garageboxen en bergingen met een eigen adres. Van de verdachte daken in de woonplaats ligt het grootste deel op zo'n schuur of garage bij een woning: 290 van de 368.

Tussenwoningen komen hier het meest voor, bijna de helft van alle woningen. Blijft het dak van je berging of schuur onder de grens van 35 m², dan mag je als eigenaar het werk zelf doen, mits de platen geschroefd en heel zijn. Bij een rij garageboxen met een doorlopend dak verandert dat: niemand kan één box saneren zonder dat de rest meekijkt. Wie zo'n dak wil laten onderzoeken, begint met uitzoeken van wie het dak eigenlijk is.

Het gebied rond de stad

Bijna vier tiende van de woonplaats is landbouwgrond. In het gebied rond de bebouwing, dat in de cijfers als Hoofddorp Omgeving staat, liggen 46 verdachte daken bij maar 114 woningen. Dat is veel voor zo weinig woningen.

Op een erf met een stal of schuur van een bedrijf helpt de particuliere uitzondering niet. Zelfs bij een klein dak is een gecertificeerd bedrijf nodig. Staan er op een erf meerdere oude gebouwen, laat ze dan in één keer beoordelen. Zo hoeft een saneerder niet meerdere keren terug te komen.

Hallen, kantoren en scholen

Naast de woningen staan er bijna vierhonderd utiliteitspanden van voor het verbod. Het zijn 142 bedrijfshallen en werkplaatsen, 105 kantoorpanden, 28 sportgebouwen, 26 schoolgebouwen en 17 zorggebouwen. Bij elk van die gebouwen is vóór sloop of verbouwing in de regel een inventarisatie verplicht, en een gecertificeerd bedrijf haalt het asbest weg. Zelf klussen is hier geen optie.

Voor een eigenaar of huurder loont het om per pand na te gaan wanneer het is gebouwd, voordat een aannemer of monteur gaat boren. Een overzicht van wat waar zit voorkomt dat een kleine reparatie uitloopt op een vervuilde ruimte.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Code oranje of rood gold in Noord-Holland de afgelopen vijf jaar vierentwintig keer. Op Schiphol, ruim zeven kilometer weg, is ooit een windstoot van ruim 148 kilometer per uur genoteerd. Ligt er na zo'n dag een gebroken golfplaat in de tuin, raak hem dan niet aan. Kinderen en huisdieren gaan naar binnen, de stukken worden vochtig gehouden en de schade gaat naar je verzekeraar. Een gecertificeerd bedrijf ruimt het op.

Zonnepanelen liggen al op bijna vier op de tien woningen. Een asbestdak is daarvoor niet geschikt, omdat de bevestiging gaten in de platen vraagt, dus de sanering komt eerst. Ongeveer vier op de tien woningen is gebouwd in de periode van de eerste isolatie-eisen, en de gemeente heeft een isolatiesubsidie en een stimuleringslening. Die zijn bedoeld voor energiemaatregelen en dekken geen asbestsanering. Wie zijn zolder wil isoleren, laat eerst het dakbeschot nakijken.

Toezicht, milieustraat en een container op straat

De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied controleert of asbestwerk volgens de regels verloopt. Zie je platen breken of asbest in de huisvuilcontainer verdwijnen, dan geef je dat door aan de gemeente of die omgevingsdienst.

Wat de gemeente vraagt voor het inleveren van asbest, vraag je vooraf na. Bij een sanering zet het bedrijf vaak een afgesloten container neer. Die mag op een parkeerplaats vier weken staan zonder melding. Langer dan vier weken is een omgevingsvergunning nodig. Een saneringsbedrijf regelt dat vaak mee, maar de container staat bij jouw adres, dus kijk even mee.

Rekenvoorbeeld: een berging van drie bij zes meter

Staat er achter in de tuin een berging van drie bij zes meter, dan is het dak 18 m². Zonder rapport komt daar een inventarisatie bij. De richtprijzen lopen dan van € 2.200 tot € 2.800 voor onderzoek en verwijdering samen. Zo'n dak blijft onder de 35 m² waarbinnen een particulier zelf aan de slag mag, mits de platen geschroefd en heel zijn. Staan er in jouw tuin andere maten, vul ze dan in bij de rekentool.