Asbest verwijderen in Eerbeek

Veel asbestverdachte daken voor een dorp van deze grootte

De grootste kern van de gemeente Brummen telt 896 daken waarop platen met asbest kunnen zitten. Samen zijn ze goed voor ruim 34.000 m². Op een woningvoorraad van ruim 4.700 komt dat neer op bijna 190 daken per duizend woningen, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt het dorp daarmee in de categorie veel. Bijna negen op de tien van die daken, 791, liggen op een schuur of garage die bij een woning hoort.

Daar komt bij dat er ruim 2.700 bijgebouwen van vóór het verbod zijn die geen eigen adres hebben, en bijna 400 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Meer dan één bijgebouw op elke twee woningen: dat zegt veel over hoe het dorp is opgebouwd, met ruime kavels en een schuur erachter.

Verdacht betekent niet dat het bewezen is. De gegevens geven aan dat de platen eruitzien als asbestcement. Zekerheid krijg je pas met een monster uit een laboratorium.

Noorder Enk en de Enk-wijken: de buurten van de arbeiders

De meeste verdachte daken liggen in Noorder Enk, 339 bij bijna 800 woningen. Daarna volgt de Eerbeekse Enk met 250 bij ruim 1.400 woningen. Noorder Enk is stempelstedenbouw uit de jaren zeventig: rationeel verkaveld, overwegend anderhalve laag met kap. Ruim acht op de tien woningen komt er uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbestcement het meest werd gebruikt. Tussenwoningen zijn het talrijkst, 381 adressen, en zes op de tien woningen is huur.

De tweede Enk-wijk is van de jaren vijftig tot en met zeventig, op enkele plekken vernieuwd in de jaren tachtig. Langs de oude wegen staan vrijstaande en halfvrijstaande huizen, bij de papierfabrieken een kleine halfvrijstaande arbeidersbuurt, en in het hart rijwoningen en appartementen boven winkels. Bijna zeven op de tien woningen komt er uit de jaren zestig en zeventig. Zo'n mengeling betekent dat de ene straat een heel ander beeld laat zien dan de volgende, en dat het bouwjaar van een huis niet vanzelf zegt wat er op de schuur ligt.

Schuren, bergingen en garageboxen

Voor een schuur of berging geldt de regel dat een particulier hooguit 35 m² hechtgebonden golfplaten zelf mag verwijderen. De platen moeten geschroefd zijn, ze mogen niet gebroken of verweerd zijn en ze liggen op het eigen erf. Vooraf geef je de klus door in het Omgevingsloket. Heb je een schuur van vier bij negen meter, dan zit je al op 36 m² en is een gecertificeerd bedrijf verplicht.

Garageboxen in een rij hebben vaak één doorlopend dak, met verschillende eigenaren. Eén box laten saneren, raakt de platen van de buurman. Zoek eerst uit wie eigenaar van het dak is, en vraag of er een beheerder of een vereniging bestaat die de hele rij kan regelen. Dat scheelt in de offerte, omdat de werkplek en de melding maar één keer nodig zijn.

Het buitengebied rond de kern

Ongeveer een kwart van de woonplaats is landbouwgrond. In de verspreide huizen buiten de kern liggen 95 verdachte daken bij 441 woningen. Het buitengebied heeft vooral vrijstaande woningen, bijna negen op de tien koop, met de grootste groep panden uit de jaren dertig en veertig. Zo'n erf heeft vaak meerdere gebouwen: een schuur, een werkplaats, een oude stal of een kapschuur. Gaat het om een bedrijfsmatig gebouw of een stal die nog in gebruik is, dan geldt de regeling voor particulieren niet en moet een gecertificeerd bedrijf het doen. Laat in zo'n geval het hele erf in één keer inventariseren, zodat je niet voor elk gebouw apart een rapport en een melding nodig hebt.

Papierindustrie, Coldenhove en bedrijfsgebouwen

Eerbeek is gegroeid door de papierindustrie. De fabrieken stonden bij de spoorlijn en het water, en rond de fabrieken kwamen arbeiderswoningen, villa's die bij de fabrieken hoorden en middenstandshuizen. Een deel van de fabrieken draait nog. In Coldenhove, waar een papierfabriek ligt, staan 68 verdachte daken bij maar 64 woningen. Dat wijst op bedrijfsgebouwen, loodsen en opslag.

In totaal zijn er 354 utiliteitspanden van vóór het verbod. Het gaat om 37 bedrijfshallen en werkplaatsen, 30 kantoren, 6 zorggebouwen en 5 sportgebouwen. Een particulier kan voor zulke panden geen beroep doen op de eigen-werkregeling. Een asbestinventarisatie is in de regel verplicht vóór sloop of verbouwing, en de sanering is werk voor een gecertificeerd bedrijf, ook als het om een paar platen gaat. Wie een leegstaand fabrieksdeel wil herbestemmen, kan beter eerst het hele pand laten inventariseren dan per ruimte.

Werfakker, Lombok en Wilhelminapark

Werfakker is opgebouwd in de jaren tachtig als een gelijkmatige woonwijk met hofjes, en telt 63 verdachte daken. Lombok is van de jaren negentig, bijna alle woningen zijn er van na het verbod, en er liggen maar vijf verdachte daken. De wijken laten zien hoe snel het beeld verandert zodra een buurt wat later is gebouwd.

In Wilhelminapark staan vooral vrijstaande woningen uit de jaren zeventig, bijna allemaal in eigendom. Nagenoeg alle woningen komen uit de tijd van voor het verbod, en toch zijn er maar negen verdachte daken. Een woning uit die tijd is dus niet automatisch een huis met asbest op het dak, maar dat kun je alleen met onderzoek vaststellen.

Centrum, huur en de oude kern

In het centrum liggen 28 verdachte daken bij bijna vijfhonderd woningen. Appartementen komen er het meest voor, 261 adressen, en bijna de helft van de woningen is huur. Bijna een derde van alle woningen in het dorp is van een woningcorporatie. Is er asbest aanwezig in een huurwoning, dan liggen onderzoek en verwijdering bij de verhuurder. Meld wat je ziet, zoals een gebroken vensterbank of een plaat in de berging, en werk er zelf niet aan.

Voor appartementen in een gebouw met een vereniging van eigenaren heeft de gemeente een lening voor verduurzaming. Die is bedoeld voor energiemaatregelen, niet voor asbest, maar wie toch aan het gebouw werkt, kan het onderzoek mooi combineren met het plan voor de verduurzaming.

De oudere bebouwing ligt rond de Molenstraat, de Dr. Gunningstraat en de Illinckstraat. Aan de Kloosterstraat en de Coldenhovenseweg staan villa's die bij de papierfabrieken hoorden. Het dorp heeft twee rijksmonumenten, de watermolen en Huis te Eerbeek, en twaalf gemeentelijke monumenten, onder meer het stationsgebouw, een villa en twee T-halsboerderijen.

In panden van die ouderdom zit asbest meestal niet in de oorspronkelijke bouw. Wel komt het voor in een latere aanbouw, een vloer, een rookkanaal of een schuur die later is bijgeplaatst. De sanering zelf is toegestaan, maar de vernieuwing erna kan een vergunning vragen. Leg een nieuwe dakbedekking of gevel daarom eerst voor aan de gemeente.

Storm, isolatie en zonnepanelen

In de laatste vijf jaar ging in Gelderland vijfentwintig keer code oranje of rood af. Het meetstation Deelen Airport, bijna dertien kilometer verderop, registreerde ooit een windstoot van ruim 120 kilometer per uur. Bij zulk weer kunnen golfplaten op een schuur loskomen of breken. Raak gebroken stukken niet aan, houd kinderen en huisdieren weg, maak de brokken licht nat en geef de schade door aan je verzekeraar.

In meer dan de helft van de woningen liggen zonnepanelen op het dak. Op asbestplaten gaat dat niet, want bevestigen betekent gaten boren. Panelen op de schuur kunnen pas na vervanging van het dak. Bijna de helft van de woningen is van de jaren twintig tot en met zeventig, toen spouwmuren nog zonder isolatie werden gebouwd. Wil je een zolder isoleren, laat dan eerst het dakbeschot controleren en plan de sanering vóór de isolatie, zodat het werk niet twee keer hoeft.

Toezicht, milieustraat en container

De Omgevingsdienst Veluwe houdt toezicht op het verwijderen van asbest. Voor het inleveren bij de milieustraat of het plaatsen van een container op de openbare weg vraag je de regels vooraf na bij de gemeente. Een saneringsbedrijf voert het asbest zelf af en kan de meldingen voor je regelen. Vraag in de offerte na of de afvoer en een eventuele eindcontrole erin zitten.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij negen meter

Een schuur van vier bij negen meter heeft een dak van 36 m². Zonder rapport kosten onderzoek en verwijdering samen volgens de richtprijzen vanaf € 2.500 en tot ongeveer € 3.300, waarvan de inventarisatie vanaf driehonderd euro. Met 36 m² zit je net boven de 35 m² waaronder een particulier het zelf zou mogen doen. Jouw eigen maten kun je invullen in de rekentool.