Asbest verwijderen in Arnhem

Een grote stad met veel bouwperioden

Arnhem ligt op beide oevers van de Nederrijn, op een golvend terrein met hoogteverschillen tot vijftig meter. Er staan ruim 81.000 woningen, ruim de helft is huur en bijna de helft staat in een meergezinsgebouw. Drie kwart is gebouwd voordat asbest werd verboden. Ongeveer een kwart komt uit de jaren zestig en zeventig, en bijna een kwart is van vóór de oorlog.

In de stad liggen bijna 1.940 daken waarop asbest kan zitten, waarvan ruim 1.500 op een schuur of garage bij een woning. Per duizend woningen valt dat onder het gemiddelde van de 333 grootste plaatsen. Dat gemiddelde verbergt wel dat het sterk per wijk verschilt: een flink deel van de verdachte daken ligt in één wijk, en het grootste deel van de rest in een handvol buurten.

Geitenkamp: het tuindorp met de meeste verdachte daken

Geitenkamp is een arbeiderswijk uit de jaren twintig, op heuvelachtig terrein, met tuindorpachtige kenmerken, verspringende daklijnen en poortwoningen. Hier liggen 574 verdachte daken bij ruim 2.200 woningen. Bijna alle woningen zijn er van voor het verbod, en nagenoeg geen woning komt uit de jaren zestig en zeventig. Bij huizen uit de jaren twintig ligt het voor de hand dat asbestcement vooral in latere toevoegingen zit, zoals schuren, bergingen en aanbouwen.

Tussenwoningen komen het meest voor, ongeveer negen op de tien woningen is huur, en de wijk is rijksbeschermd stadsgezicht. Dat laatste verandert niets aan de vraag of asbest mag worden verwijderd; dat mag gewoon. Wel kan wat er daarna op dak of gevel terugkomt een vergunning vragen. Leg dat voordat het werk begint voor aan de gemeente.

Is het merendeel van de woningen huur, dan ligt het voor de hand dat een corporatie het onderzoek voor een heel blok regelt. Vraag als huurder dus eerst bij de verhuurder wat er al bekend is.

Klarendal, Lombok en Sint Marten

Ook de oudere stadswijken scoren hoog. Klarendal-Noord heeft 140 verdachte daken bij ruim 1.200 woningen, bijna allemaal van voor het verbod. Lombok, een ruim opgezet gebied met sociale woningbouw, heeft er 129 bij bijna 900 woningen, en Sint Marten 95 bij ongeveer 900. In Onder de Linden zijn het er 82 bij ruim 740.

In Klarendal zijn de eerste villa's en herenhuizen uit het midden van de negentiende eeuw bewaard, naast sobere volkswoningbouw in baksteen. De grootste groep panden komt uit het begin van de twintigste eeuw, de meeste woningen zijn appartementen en ongeveer zeven op de tien is huur. Bij zulke oude panden zit het asbest zelden in de oorspronkelijke bouw. Het zit er wel in latere vensterbanken, rookkanalen, bergingen en uitbouwen, en daar moet je rekening mee houden zodra je gaat verbouwen.

Presikhaaf, Malburgen en de nieuwere wijken

De slag om Arnhem liet uitgebreide schade achter in de hele stad, en de wederopbouw duurde tot het einde van de jaren zestig. Presikhaaf-West, Presikhaaf-Oost en Malburgen-West hebben als grootste groep panden de jaren vijftig en zestig, met appartementen als meest voorkomend woningtype en meer huur dan koop. In Presikhaaf-West is ruim acht op de tien woningen huur.

Bijna een vijfde van alle woningen zit in een flat uit de decennia na de oorlog tot halverwege de jaren tachtig. In zulke gebouwen zit asbest soms op plekken die het hele blok raken, zoals leidingschachten, plaatwerk bij de galerij of berging. Dat valt onder de VvE of de verhuurder. Vraag bij een appartement altijd eerst of het gebouw al is geïnventariseerd. Dat rapport bespaart vaak een eigen onderzoek.

Elderveld komt uit de jaren zeventig, met veel tussenwoningen, en Rijkerswoerd uit de jaren negentig. Rijkerswoerd-Midden telt toch 153 verdachte daken bij ruim 1.700 woningen, want ongeveer de helft is van voor het verbod, uit de eerste jaren van de wijk. Schuytgraaf, uit de eerste jaren van deze eeuw, is nieuw: bijna de helft van de woningen is er in de afgelopen tien jaar gebouwd. Die woningen zijn na het verbod gebouwd.

Schuren, bergingen en garageboxen

Naast de woningen telt de stad ruim 22.000 bijgebouwen zonder eigen adres van voor het verbod, en ruim 2.200 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Op die gebouwen liggen vaak de golfplaten.

Een rij boxen of bergingen heeft meestal één doorlopend dak. Een saneerder die één box aanpakt, haalt daarmee ook een stuk dak boven de naastgelegen box weg. Overleg met de andere eigenaren is dan nodig, en één afspraak voor de hele rij is eenvoudiger dan losse klussen van verschillende kanten.

Voor een dak bij je eigen woning geldt: hooguit 35 m² geschroefde platen die heel zijn mag je zelf weghalen, met een sloopmelding uiterlijk een week vooraf en een startmelding twee dagen voor de start. Je telt alle platen mee, dus een deel zelf weghalen en de rest laten saneren is niet toegestaan. Platen die verweerd of gebroken zijn, zijn werk voor een gecertificeerd bedrijf.

Beschermde stadsgezichten en monumenten

Er staan 564 rijksmonumenten, en zeven gebieden zijn beschermd stads- of dorpsgezicht: Geitenkamp, Mussenberg, Patrimoniumbuurt-Vogelwijk, Sonsbeekkwartier-Noord, het Sonsbeekpark en omgeving, het Spijkerkwartier-Boulevardkwartier en Van Verschuerwijk. Samen beslaan ze ruim 340 hectare.

In de Burgemeesterswijk zijn tussen de laatste jaren van de negentiende eeuw en het begin van de twintigste stadsvilla's, herenhuizen en grote dubbelwoningen gebouwd, en die wijk telt 39 verdachte daken. Het asbest zelf mag uit zo'n pand worden gehaald zonder bijzondere toestemming. Het gaat erom wat je er daarna voor terugzet. Bespreek dat met de gemeente voordat de sanering start, zodat het werk niet maandenlang half af blijft.

Kantoren, scholen en bedrijfspanden

Naast de woningen staan er ruim 2.400 utiliteitspanden van voor het verbod, waaronder 629 kantoren, 474 bedrijfshallen en werkplaatsen, 104 scholen en 84 zorggebouwen. De regeling voor particulieren geldt niet voor zulke panden. Voor sloop of verbouwing hoort in de regel eerst een inventarisatie, daarna volgt een gecertificeerd saneringsbedrijf.

Een eigenaar van een kantoorpand die een verdieping wil verbouwen, laat dus eerst onderzoeken wat er in plafonds, leidingen en vloeren zit. Bij een verkoop of een nieuwe huurder vraagt de andere partij er vaak naar.

Storm, zonnepanelen en isolatie

Voor Gelderland gold in de laatste vijf jaar vijfentwintig keer code oranje of rood. Bij Deelen Airport, zes kilometer verderop, is ooit een windstoot van ruim 120 kilometer per uur gemeten. Is er na wind een plaat van een berging gevallen, laat de scherven dan liggen. Een plantenspuit helpt om ze nat te houden, kinderen en huisdieren blijven weg en de verzekeraar krijgt een telefoontje.

Een kwart van de woningen heeft zonnepanelen. Zonnepanelen en asbestplaten gaan niet samen, omdat de bevestiging gaten in de platen maakt. Wie panelen op een berging of garage wil, laat dus eerst het dak vervangen.

Ruim 24.000 adressen hebben energielabel D of lager. De gemeente heeft een isolatiesubsidie en een lening voor toekomstbestendig wonen, maar die gaan over energie en niet over het weghalen van asbest. Plan een sanering vóór de isolatie van een zolder.

Toezicht, milieustraat en een container op straat

De Omgevingsdienst Regio Arnhem houdt toezicht op het verwijderen van asbest in de stad. Zie je dat platen worden gebroken of dat asbest in een gewone container verdwijnt, dan kun je dat bij de gemeente of de omgevingsdienst melden.

Voor het inleveren van asbest geldt een maximum van 35 m² per keer, met de juiste verpakking en een kopie van de sloopmelding. Een container of steiger op verharding buiten het centrum kan met een melding, een ontheffing is nodig als niet aan de voorwaarden wordt voldaan of voor een hoogwerker of bouwkeet.

Rekenvoorbeeld: een berging van drie bij vier meter

Een berging van drie bij vier meter heeft een dak van 12 m². Is er geen rapport, dan hoort daar een inventarisatie bij. Samen kost dat volgens de richtprijzen vanaf € 2.200, met een bovenkant van € 2.800. Liggen er meer bergingen onder hetzelfde dak, dan valt de prijs per huishouden bij een gezamenlijke aanpak vaak lager uit. Voor jouw situatie geeft de rekentool een eigen uitkomst.