Asbest verwijderen in Heerlen

Veel daken, per woning toch onder het gemiddelde

In de woonplaats liggen 1.404 daken waarop asbest kan zitten, samen ongeveer 93.000 m². Per duizend woningen zijn dat er ongeveer 38, wat onder het gemiddelde van de 333 plaatsen in de vergelijking ligt. De omvang van de stad maakt dat het in absolute aantallen toch veel is. Opvallend is waar die daken liggen: 1.132 op een schuur of garage bij een woning, en maar 103 op een woonhuis zelf. Het asbest zit dus vooral in de bijgebouwen.

Ruim acht op de tien woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, en bijna drie op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig. Asbestcement zat in golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. Tot halverwege de jaren tachtig werd het ook als harde vinyltegel gebruikt. Aan de buitenkant is asbestcement niet te onderscheiden van het vezelcement dat later kwam. Wil je zekerheid, dan neemt een gecertificeerd bureau een monster en laat het in een laboratorium onderzoeken.

Groot Rennemig en Zeswegen: mijnterreinen die woonwijk werden

De meeste verdachte daken liggen in Groot Rennemig: 232, bij ruim 1.500 woningen. Op het terrein van een voormalige mijn kwam in de jaren zeventig en tachtig de wijk Rennemig met bijna 1.200 woningen. In Zeswegen, ook op een voormalig mijnterrein, staan ruim 1.100 woningen met 126 verdachte daken. In beide buurten is vrijwel elke woning gebouwd voordat asbest werd verboden.

Zulke wijken zijn in korte tijd in één bouwgolf neergezet. Dat betekent veel gelijke woningen, met gelijke bergingen en dezelfde materialen. Voor eigenaren is dat gunstig, want een saneerder kan meerdere adressen na elkaar doen en de vaste kosten delen. Voor wie een berging wil vervangen of een zolder wil isoleren is het verstandig om bij de buren te informeren of er al een monster of rapport is. Een bestaand rapport bespaart een deel van het onderzoek.

Meezenbroek, Heksenberg en Eikenderveld

Meezenbroek heeft 208 verdachte daken bij ruim 1.500 woningen, en ligt daarmee op de tweede plaats. Een deel van de woningen is gebouwd in de jaren twintig en dertig. Heksenberg heeft 71 verdachte daken bij ruim 1.100 woningen, en ook daar is bijna elke woning van voor het verbod. De buurt kreeg in de jaren twintig woningen voor mijnwerkers, met een garantie van de mijn.

Eikenderveld telt 92 verdachte daken en is een beschermd stadsgezicht, vanwege het nog gave en herkenbare historisch-ruimtelijke karakter. In oudere woningen zoals deze zit asbest zelden in de oorspronkelijke bouw. Wel kan het zitten in wat er later bij is gekomen: een schuur, een aanbouw, een kachelpijp of de vloer van een keuken. Het jaar van de laatste grote verbouwing zegt dus meer dan het bouwjaar van het huis.

Beersdal, Molenberg en de andere beschermde stadsgezichten

De stad heeft vijf beschermde stadsgezichten: Beersdal, Eikenderveld, de Maria Christinawijk, Molenberg en het Tempsplein en omgeving, samen bijna honderd hectare. Beersdal werd gebouwd voor mijnwerkers, met twee- en vierwoningblokken in Lotharingse stijl. Het telt 26 verdachte daken bij ruim 700 woningen. De Maria Christinawijk is begonnen tijdens de oorlog, voor Duits mijnpersoneel. Rond het Tempsplein staan herenhuizen uit de jaren twintig en dertig met Amsterdamse-Schoolarchitectuur.

In zulke wijken verandert een sanering vaak ook het uiterlijk van het pand. Een nieuw dak, andere gevelplaten of een andere kleur kan vergunningplichtig zijn. Bespreek het daarom vooraf met de gemeente, zodat het werk niet halverwege stilligt. De stad telt daarnaast 146 rijksmonumenten, en voor gemeentelijke monumenten bestaat een eigen subsidieregeling.

Het Centrum: appartementen en huur

In de wijk Centrum zijn appartementen het meest voorkomende woningtype, met ruim 3.600 adressen bij ruim 3.800 woningen, en ongeveer twee derde is huur. De buurt Heerlen-Centrum heeft maar 11 verdachte daken bij ruim 2.200 woningen. Dat zegt weinig over de rest van de gebouwen: asbest kan binnen zitten, in leidingschachten, plafondplaten of een oude vloer.

Voor huurders is de verhuurder aan zet voor onderzoek en sanering, bij een koopappartement de vereniging van eigenaren voor de gemeenschappelijke delen. Een corporatie bezit ruim een derde van alle woningen in de stad. Ga je je eigen appartement verbouwen, vraag dan eerst of er een inventarisatie van het hele gebouw bestaat. Zo'n rapport laat vaak zien wat er in jouw eigen woning kan zitten.

Schuren, bergingen en garageboxen

Naast de schuren met een eigen adres staan er bijna 8.700 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, ongeveer 240 per duizend woningen. Daarbij komen ruim 2.300 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Dat zijn veel dakplaten die in de loop der tijd zijn geplaatst, vaak achterin de tuin of achter een blok woningen.

Geschroefde golfplaten op een klein dak haal je als eigenaar-bewoner onder voorwaarden zelf weg, tot 35 m² in totaal, mits ze heel zijn en je het vooraf meldt. Die grens geldt voor alles bij elkaar, dus je kunt een dak niet in een eigen en een uitbesteed deel splitsen. Een rij garageboxen heeft meestal één doorlopend dak met meerdere eigenaren. Pak je één box aan, dan werk je ook aan het dak van de buurman. Achterhaal daarom eerst wie eigenaar is en of een beheerder de hele rij kan aansturen.

Scholen, kantoren, zorg en hallen

Naast de woningen staan er ruim 1.300 utiliteitspanden van voor het verbod: ruim 300 bedrijfshallen en werkplaatsen, bijna 250 kantoren, bijna tachtig zorggebouwen, ruim vijftig scholen en vijfendertig sportgebouwen. Op zulke gebouwen is de regeling voor particulieren niet van toepassing. Vóór sloop of verbouwing is in de regel een inventarisatie verplicht, en een gecertificeerd bedrijf voert de sanering uit, ook als het om een paar platen gaat. Heb je als eigenaar of huurder een pand uit die periode, laat dan een overzicht maken van wat waar zit, zodat een onderhoudsman niet per ongeluk in verdacht materiaal boort.

Mijnverleden, storm en isolatie

Rond het begin van de twintigste eeuw was Heerlen nog een dorp. De stad had de meeste steenkolenmijnen van de regio, en de bevolking groeide in korte tijd sterk. De mijnen sloten in de jaren zestig en zeventig, waarna de stad nieuwe werkgelegenheid zocht. Schade door de oude steenkoolwinning meld je bij de Limburg Kamer van de Commissie Mijnbouwschade. Dat loket gaat niet over asbest. Moet een oud huis voor herstel deels worden gesloopt, dan hoort daar in de regel wel een inventarisatie bij.

Bij harde wind kunnen golfplaten breken. Voor Limburg werd de afgelopen vijf jaar vierentwintig keer code oranje of rood afgegeven, en bij Maastricht Airport, vijftien kilometer verderop, is ooit een windstoot van ruim 120 kilometer per uur gemeten. Ligt er gebroken plaatmateriaal op het erf, raak het dan niet aan. Houd kinderen en dieren op afstand, spuit het licht nat en meld de schade bij je verzekeraar.

Ruim de helft van de woningen uit de jaren twintig tot halverwege de jaren zeventig heeft een spouwmuur die bij de bouw niet is geïsoleerd. De gemeente heeft een isolatiesubsidie en een stimuleringslening, maar die gaan over de maatregel zelf. Op ruim een kwart van de woningen liggen zonnepanelen. Panelen op asbestplaten kunnen niet, omdat er gaten voor nodig zijn. Eerst saneren, dan pas leggen.

Toezicht, milieustraat en container

De RUD Zuid-Limburg houdt toezicht op asbestverwijdering. Zie je dat golfplaten worden gebroken of dat asbest in een gewone container belandt, meld dat dan bij de gemeente of de omgevingsdienst. Werk je zelf, dan dien je de melding in bij het Omgevingsloket.

Bij de milieustraat lever je asbest gratis in tot ten hoogste 35 m². Een container of steiger op gemeentegrond vraagt een vergunning voor tijdelijk gebruik, minstens twee weken vooraf aangevraagd. Een container staat nooit op het trottoir. De afvoer van het asbest zit bij een saneringsbedrijf in de prijs.

Rekenvoorbeeld: schuur van zes bij tien meter

Neem een schuur van zes bij tien meter, dus een dak van 60 m². Dat is meer dan de 35 m² waaronder een particulier zelf aan de slag mag, dus een gecertificeerd bedrijf is nodig. Voor daken boven de 50 m² rekent de tool met een prijs per vierkante meter. Ontbreekt een rapport, dan wordt de inventarisatie meegerekend. Volgens de richtprijzen kosten onderzoek en verwijdering samen vanaf € 2.500 en kan het oplopen tot € 3.700. Jouw eigen maten rekent de rekentool direct door. Over de aanpak van golfplaten lees je meer bij het verwijderen van een asbestdak.