Asbest verwijderen in Heerhugowaard

Een droogmakerij die in de jaren zeventig explosief groeide

De polder van Heerhugowaard is in de zeventiende eeuw drooggelegd en ligt ongeveer drie meter onder zeeniveau. Na de droogmaking werden wegen met wegsloten en bomen aangelegd, en langs die wegen ontstond de bebouwing: eerst vooral boerderijen, later tuinders- en kleinere woningen. In de jaren zeventig was het enkele jaren de snelst groeiende gemeente van Nederland, en het grootste deel van de bevolking woont nu in wijken die sindsdien zijn aangelegd.

Dat zie je in de woningvoorraad. Er staan ruim 26.000 woningen, ongeveer drie kwart eengezinswoningen en ruim twee derde is koop. Bijna de helft is gebouwd vóór het asbestverbod en bijna een derde komt uit de jaren zestig en zeventig. Ruim de helft is dus van na het verbod. Er liggen 620 daken waarop asbest kan zitten, samen ongeveer 104.800 m². In de vergelijking met 333 plaatsen valt dat in de categorie weinig. Van die daken liggen er 464 op een schuur of garage bij een woning.

Edelstenenwijk, Schrijverswijk en de wijken uit de jaren zeventig

Edelstenenwijk, de Schilderswijk, de Planetenwijk en de Heemradenwijk hebben allemaal de jaren zeventig als grootste bouwperiode, met tussenwoningen als meest voorkomend type. De bouw van Edelstenenwijk begon eind jaren zeventig. In Edelstenenwijk zijn bijna alle woningen van vóór het verbod en komt bijna elke woning uit de jaren zestig en zeventig. Er liggen 37 verdachte daken bij 1.364 woningen, en ruim acht op de tien woningen is koop.

Schrijverswijk is ouder, met als grootste groep panden die uit de jaren vijftig en zestig. Er liggen 47 verdachte daken bij ruim 1.300 woningen, en vier op de vijf woningen komt uit de jaren zestig en zeventig. Van de woningen is 56 procent koop. In Molenwijk staan 24 verdachte daken bij 1.312 woningen, in de Schildersbuurt Zuid 22 bij 1.355.

Een rijtjeshuis uit de jaren zeventig heeft vaak een berging of schuur. Bij bouw uit die tijd kan asbestcement zitten in golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen, en tot ongeveer halverwege de jaren tachtig ook in harde vinyltegels. Een huis uit die tijd is niet vanzelf asbestvrij.

Het buitengebied rond De Noord en 't Kruis

De meeste verdachte daken liggen buiten de wijken. Het buitengebied van De Noord telt er 147 bij 406 woningen, het dorp De Noord zelf 34 bij 606 woningen en het buitengebied van 't Kruis 28 bij 115 woningen. De Noord is een gehucht met een enkelvoudige lineaire structuur, met als grootste groep panden die uit de jaren vijftig en zestig. Vrijstaande woningen zijn er het meest voorkomende type: 640 van 1.236 woningen. Van de woningen is zo'n 87 procent koop.

Op een erf kunnen woonhuis, schuur en stal elk een eigen bouwperiode hebben, en daarmee ook een eigen kans op asbest. Het dak van een grondgebonden woning meet in het midden ongeveer 78 m².

Voor een erf met meerdere gebouwen is één inventarisatie het slimst. Een bureau kijkt dan in één keer naar alles, en de saneerder kan alle gebouwen in één keer meenemen. Kies je voor losse klussen, dan betaal je de vaste kosten voor onderzoek, melding en afvoer steeds opnieuw.

Stolpboerderijen en agrarische gebouwen

In het zuidelijk deel en in Veenhuizen vallen de Westfriese stolpboerderijen op. Rond het midden van de negentiende eeuw was de Middenweg de belangrijkste verbindingsweg, met vooral boerderijen langs de beplante weg. Daarna ging men meer over van veeteelt naar tuinbouw, en kwamen er tuinders- en kleinere woningen bij. Het dorp heeft 3 rijksmonumenten en 49 gemeentelijke monumenten, en in het voormalige poldergemaal zit het Poldermuseum.

Een stal, loods of kapberg van een agrarisch bedrijf valt buiten de particulierenregeling. Zelfs een klein dak laat je dan door een gecertificeerd bedrijf verwijderen, na een inventarisatie. Hoort het gebouw bij je woning en is het geen bedrijfsgebouw, dan mag je als eigenaar tot 35 m² geschroefde, gave platen zelf weghalen. Die grens geldt voor alle platen samen, en verweerde of gebroken platen vallen erbuiten. Bij een monument bespreek je een nieuwe dakbedekking vooraf met de gemeente.

Schuren, bergingen en garageboxen

Er staan 7.344 bijgebouwen van vóór het verbod zonder eigen adres en 1.386 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Per duizend woningen zijn dat ruim tweehonderdzeventig van de eerste soort. Bij die gebouwen tref je een asbestdak het vaakst aan: een schuur achter de tussenwoning, een berging naast de oprit, een rij boxen.

De meldingen verlopen hetzelfde als elders: de sloopmelding gaat uiterlijk een week vooraf naar het Omgevingsloket en de startmelding twee dagen vooraf. Boxen in een rij hebben soms één dak boven meerdere eigenaren. Laat je er één saneren, dan raak je ook de platen boven de buurbox. Zoek dus eerst uit wie het dak bezit.

Rivierenwijk, Butterhuizen en de jongere wijken

Rivierenwijk uit de jaren tachtig telt 44 verdachte daken bij ruim 1.500 woningen, en alle woningen zijn van vóór het verbod. De koopwoningen zijn er net in de meerderheid. Butterhuizen Noord telt er 41 bij 1.266, met bijna negen op de tien woningen van vóór het verbod en vrijwel geen uit de jaren zestig en zeventig.

Butterhuizen en Oostertocht komen grotendeels uit de jaren negentig, Stad van de Zon uit het decennium daarna. Die laatste wijk is energieneutraal opgezet en bestaat vooral uit appartementen, met bijna twee derde koop.

Huur, appartementen en bedrijfspanden

Ongeveer drie op de tien woningen is huur, en een vijfde van een corporatie. In een huurwoning liggen onderzoek en sanering bij de verhuurder. Beschadigd materiaal meld je bij hem, zonder het zelf aan te raken. Meergezinswoningen zijn hier schaars, bijna een kwart van de voorraad.

Daarnaast staan er 552 utiliteitspanden van vóór het verbod: 292 bedrijfshallen en werkplaatsen, 64 kantoren, 23 scholen, 21 zorggebouwen en 14 sportgebouwen. Voor de eigenaar of huurder van zo'n pand bestaat geen vrijstelling voor particulieren. Wat uit een inventarisatie als asbest blijkt, verwijdert een gecertificeerd bedrijf, ook bij een paar platen. Hoe zo'n inventarisatie in zijn werk gaat, lees je bij asbestinventarisatie.

Storm, isoleren en zonnepanelen

Voor Noord-Holland gold de afgelopen vijf jaar vierentwintig keer code oranje of rood. Bij het windstation Berkhout, ongeveer tien kilometer verderop, is ooit een windstoot van bijna 137 kilometer per uur gemeten. Zijn er golfplaten van een schuur gewaaid of gebroken, ruim ze dan niet op met bezem of stofzuiger. Kinderen en huisdieren gaan uit de buurt, het materiaal wordt vochtig gemaakt met een plantenspuit en de verzekeraar hoort ervan. Wegnemen is voor een gecertificeerd bedrijf.

Meer dan de helft van de woningen heeft zonnepanelen, maar een asbestdak is daarvoor niet geschikt. Het dak gaat eerst eraf. Ruim een vijfde van de woningen komt uit de periode waarin spouwmuren nog niet geïsoleerd werden. De gemeente kent een isolatiesubsidie voor slecht geïsoleerde woningen en een duurzaamheidslening, allebei bedoeld voor energie en niet voor het weghalen van asbest. Bij het isoleren van een zolder hoort een controle van het dakbeschot als er twijfel is.

Toezicht, milieustraat en container op straat

Of een sanering volgens de regels gebeurt, controleert de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord. Ziet iemand dat platen worden gebroken of dat asbest in de gewone container belandt, dan kan dat worden doorgegeven aan de gemeente of de omgevingsdienst.

Op de milieustraat is asbest gratis, tot 100 kilo of 10 m² per keer, in stevig, doorzichtig folie met een asbestsymbool. Puin en bouwafval zijn ook gratis. Grond en zand zijn niet toegestaan. Voor een steiger, laadbak of hijskraan op de openbare weg is meestal een vergunning nodig, behalve als het object hooguit twee weken staat en niet meer dan twee parkeerplaatsen inneemt. Daarvoor betaal je leges.

Rekenvoorbeeld: een schuur van zes bij tien meter

Neem een schuur van zes bij tien meter, met een dak van 60 m². Zonder rapport zijn onderzoek en verwijdering volgens de richtprijzen samen minimaal € 2.500 en maximaal € 3.700. Dat is meer dan de 35 m² die een particulier zelf zou mogen verwijderen. Wie zijn eigen afmetingen wil doorrekenen, doet dat in de rekentool.